Dorastanie dziecka - czwarty kwartał

W ostatnich trzech miesiącach pierwszego roku życia dziecka rodzice będą nie raz „zaskakiwani” nowymi umiejętnościami swojej pociechy. W tym czasie następuje dalsze doskonalenie czynności ruchowych dziecka, kształtuje się jego osobowość oraz zaczyna funkcjonować pamięć.


Rozwój dziecka
Momentem, na który rodzice bardzo czekają jest dzień, w którym dziecko zaczyna chodzić samodzielnie. Zwykle dzieje się to pod koniec12 miesiąca życia. Niektórym maluchom jest jednak tak dobrze poruszać się na czworakach, że później, gdy już potrafią utrzymać pionową pozycję, nie garną się do samodzielnego chodzenia i chodzenie zaczynają po tym, jak skończą pierwszy rok życia. Dlatego pytanie o to, czy dziecko „podeptało roczek”, nie ma więc większego sensu. Prawidłowo rozwija się i dziecko, które zaczęło samodzielnie chodzić w wieku 10-11 miesięcy, a także to, które umiejętność posiadło w 13,  a nawet w 15 miesiącu życia. 

Najtrudniejszy pierwszy krok.. 


Choć dziecko umie już chodzić i tak jeszcze przez kilka miesięcy może czasem raczkować, bo jest to w tym wieku najszybszy sposób poruszania. Nie ma też powodu, żeby dziecko wcześniej przygotowywać do chodzenia. Moment ten nadchodzi sam, gdy układ nerwowy i mięśnie są gotowe na ten rodzaj aktywności.
Drugim oczekiwanym momentem przez rodziców jest wypowiedzenie pierwszego słowa przez dziecko. Zazwyczaj pod koniec pierwszego roku życia dziecko wypowiada już dwa lub trzy słowa. W 12 miesiącu życia dziecko reaguje też na dźwięk swojego imienia. Poza tym ma już zdolność lokalizowania źródła dźwięku w takim samym stopniu jak starsze dziecko i dorosły. 

Rozwój dziecka w czwartym kwartale życia 


W czwartym kwartale życia dziecko potrafi wziąć do rąk dwa przedmioty i bada je, a pudełka otwiera i zamyka. Szuka też przedmiotu schowanego, a jeśli dostaje zabawkę ze sznurkiem, potrafi ją za ten sznurek ciągnąć. Naśladuje również proste czynności np. pa-pa i rozumie zakazy. W tym czasie u niemowlęcia zaczyna funkcjonować pamięć oraz kształtuje się osobowość, która objawia się poprzez takie cechy zachowania  jak np. wyrażanie żądań i upór. Pod koniec pierwszego roku życia dochodzi u dziecka do zmian w proporcji ciała. Głowa jest osadzona na wyraźnie widocznej, ale pozornie tylko dłuższej niż poprzednio, szyi oraz wydłużają się znacznie kończyny. U dzieci stojących zauważamy, że ich stopy są płaskie. To niemowlęce płaskostopie jest jeszcze normalne i nie wymaga leczenia. Sklepienie stopy zaczyna się dopiero wykształcać wraz z rozwojem samodzielnego chodzenia. 
 
10 miesiąc życia


W tym czasie dziecko potrafi już stąpać bokiem trzymając się poręczy. Chętnie bawi się przedmiotami włożonymi jeden w drugi i potrafi wyjąc przedmiot mniejszy z większego oraz rozgląda się przedmiotem, a także na prośbę podaje zabawkę. Zaczyna naśladować proste czynności wykonywane przez osoby w otoczeniu dziecka. Jedną z nich jest robienie pa-pa na pożegnanie. 10-miesięczne dziecko potrafi także pokazywać gdzie jest np. tata, piesek, kotek. Zaczyna pić z kubeczka, zamiast ssać smoczek butelki.
 
11 miesiąc życia


W tym miesiącu niemowlę najczęściej chodzi już prowadzone za obie ręce, a stojąc unosi stopę. Jest też coraz ruchliwsze w pozycji siedzącej i potrafi kołysać się w rytm muzyki W czasie siedzenia potrafi także obracać się dookoła swej osi. Podczas zabawy z przedmiotami wyjmuje je i wkłada do pojemnika, a także umyślnie wyrzuca czekając, żeby rodzic mu je podnosił. 11-miesięczne niemowlę rozumie też zakazy i naśladuje jedno- lub dwusylabowe dźwięki oraz nabywa umiejętności nazywania rzeczy słowami. Zaczyna korzystać z nocnika.

12 miesiąc życia


Pod koniec I roku życia dziecko chodzi trzymane za jedną rękę, może też próbować stawiać pierwsze kroki samodzielnie, na co bardzo czekają rodzice. W czasie zabawy wykazuje coraz więcej umiejętności ruchowych, np. trzymając dwa przedmioty interesuje się trzecim i próbuje go chwytać. Chce też szczegółowo poznawać przedmioty, które w tym celu drze, rozciąga, zagląda do środka, otwiera i zamyka pudełka, szuka ukrytego przedmioty i potrafi zabawkę pociągnąć za sznurek. W tym czasie zaczyna się już zaznaczać tendencja do określania prawo- i leworęczności. 12-miesięczne dziecko rozumie też kilka prostych poleceń i spełnia je. Reaguje też na swoje imię. Wymawia ze zrozumieniem pierwsze 2-3 słowa, znając znaczenie większej liczby słów. 

W 12 miesiącu życia rodzice powinni zaplanować czas na kolejną profilaktyczną wizytę ze swoją pociechą  w poradni. 


Pielęgniarka, podobnie jak w 9 miesiącu życia dziecka, przeprowadza u maluszka pomiar masy i długości ciała oraz obwodu głowy i klatki piersiowej, których celem jest wykrycie ewentualnych zaburzeń rozwoju fizycznego. Poza tym ocenia orientacyjnie rozwój psychomotoryczny dziecka oraz wykonuje u niego orientacyjne badanie wzroku i słuchu, a następnie mierzy ciśnienie tętnicze krwi. Na koniec rozmawia z rodzicami lub opiekunami udzielając instruktażu w zakresie higieny jamy ustnej dziecka. To oczywiście nie jest jeszcze koniec wizyty dziecka w poradni, ponieważ w następnej kolejności jest ono badane jest przez pediatrę lub lekarza rodzinnego.

Badanie dziecka zawsze odbywa się w obecności rodziców lub opiekunów. Po badaniu lekarz ocenia wykonanie u dziecka szczepień ochronnych zgodnie z kalendarzem szczepień i przeprowadza test rozwoju reakcji słuchowych, ponieważ przed ukończeniem pierwszego roku niemowlę uzyskuje taką samą zdolność do lokalizowania źródła dźwięku jak starsze dzieci i dorosły.  Oznacza to, że jego słuch powinien być już w pełni rozwinięty. Lekarz ocenia także wielkość blizny po szczepieniu BCG. Niemowlętom urodzonym przed 36  tyg. ciąży, z wewnątrzmacicznym zahamowaniem wzrostu płodu oraz wymagających intensywnej tlenoterapii i fototerapii zleca kontrolne badanie okulistyczne.
 
Z maluchem u dentysty 


W 12 miesiącu życia dziecku przypada też kolejna kontrola u lekarza dentysty. Jest to tzw. wizyta adaptacyjna mająca na celu oswojenie prawie rocznego dziecka z gabinetem dentystycznym i badaniem jamy ustnej. W czasie tej wizyty dentysta ocenia stan uzębienia mlecznego, kontroluje higienę jamy ustnej oraz wprowadza profilaktykę fluorkową, jeśli nie ma do niej przeciwwskazań zdrowotnych.

Dla niemowląt i małych dzieci młodszych zaleca się preparaty fluorkowe w postaci kropli. Dawkowanie preparatu określa dentysta i nie wolno go samowolnie zmieniać. Jony fluorkowe podawane dziecku trafiają do zawiązków zębów, co zapewnia im znaczne wzmocnienie. Fluoryzację należy kontynuować aż do 13-14 roku życia, kiedy to wyrzynają się drugie trzonowce. Jednak należy pamiętać, że największy wpływ fluoru na wzmacnianie uzębienia jest w początkowym okresie życia. 

IV kwartał  życia dziecka jest to okres bez obowiązkowych szczepień  ochronnych, ale warto przypomnieć rodzicom prawie rocznych już dzieci, że w 13-14 miesiącu życia dziecku przypada I dawka obowiązkowej szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce. 


Co powinno niepokoić?

U rocznego dziecka bardzo niepokojące są:
  • brak prób mówienia
  • porozumiewanie się z otoczeniem za pomocą gestów
  • brak  reakcji na proste polecenia
  • brak reakcji na głos lub zróżnicowane pod względem głośności dźwięki oraz dodatkowo bardzo głośno mówi
  • zatrzymanie rozwoju mowy

Pamiętajmy, że w zakresie rozwoju psychomotorycznego nieduże indywidualne różnice w granicach 2-3 miesięcy mieszczą się jeszcze w normie. Dotyczy to także rozwoju umysłowego.

W czasie pierwszego roku życia dziecko przebywa długą drogę  w swym rozwoju od bierności do aktywności, od bezradności do sprawności ruchowej, od krzyku jako jedynej emocji do dużej skali gestów, mimiki i dźwięków wyrażających stan uczuć. Nie jest to jednak koniec jego „rozwojowych zdobyczy”. Kolejne miesiące i lata życia będą nieść dalsze intensywne zmiany w jego rozwoju.
Źródło :
2011-03-09 Żródło: Czasopismo DoZ
Autor: lek. med. Ewa Pakuła-Kmieciak
Share this article :
 
Support : Xas | J | R
Copyright © 2011. Coloring Pages | Wallpapers | Photos HQ | For Kids - All Rights Reserved